شمس الدين حافظ
106
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
22 - « سيهچرده » آن سيهچَرده كه شيرينى عالم با اوست * چشمِ ميگون ، لبِ خندان ، دلِ خرّم با اوست گرچه شيريندهنان پادشهانند ولى * او سليمان زمان است كه خاتم با اوست خال مشكين كه بر آن عارضِ گندمگون است * سرِّ آن دانه كه شد رهزنِ آدم با اوست دلبرم عزمِ سفر كرد خدا را ياران * چه كنم با دلِ مجروح كه مرهم با اوست روىِ خوب است و كمالِ هنر و دامنِ پاك * لاجرم همّتِ پاكانِ دو عالم با اوست با كه اين نكته توان گفت كه آن سنگيندل * كُشت ما را و دمِ عيسى مريم با اوست حافظ از معتقدان است گرامى دارش * زانكه بخشايشِ بس روحِ مكرّم با اوست * توضيحات : سيهچرده ( سبزگون ) چشم ميگون ( چشم سفيد مايل به قرمز ) خندان ( صفت حاليه - متبسم ) دل خرم ( دلشاد ) خدا را ( را - تخصيص ) چه كنم ( تحمل فراق ندارم ) روى خوب ( خوبرو - مقلوب - صفت ) پاكان ( اولياى خدا - انبيا ) توان گفت ( وجه مصدرى - توان گفتن ) بخشايش ( ترحم - از مصدر - بخشودن ) معنى بيت ( 1 ) ( آن يار سبزهچهره كه شيرينكارى همهء جهانيان را با خود دارد ، چشمى مستكننده چون مى و لبى تبسم و دلى شاد دارد ) معنى بيت ( 3 ) ( راز دانهء گندمى كه در بهشت موجب فريفتن آدم گشت ، از خال مشكفامى كه بر چهرهء معشوق سبز صورت است ، نمايان شد ) معنى بيت ( 5 ) ( محبوب ما چهرهء نيكو و فضيلت تمام و پاكدامنى دارد و عنايت و دعاى پرهيزگاران اين دنيا و آن دنيا با اوست ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - چه زيبا حافظ با شما سخن مىگويد : زيرا در بيت ( 6 ) به شما مىگويد : ( اين مسألهء دشوار را با چه كسى مىتوان در ميان گذاشت كه آن سنگدل بىمهر عاشقان را به زارى مىكشد ، درحالىكه نفس جانبخش او چون نفس عيسى بن مريم است كه مرده را زنده مىكند ) و در بيت آخر به شما ياد مىدهد كه ( حافظ از گروندگان آيين محبت است ، عزيزش بدار ، چه عفو و عنايت بسيارى از جانهاى پاك و گرامى به همراه اوست ) پس عزيز ، شما نيز چون حافظ مىدانيد كه يارتان نفسى جانبخش دارد ولى بدانيد كه اگر او اين صفت را دارد شما نيز چون حافظ به مقام صفا و پاكدلى رسيدهايد ، پس چيزى از او كم نداريد ، ارزش خود را بدانيد ، اگر با صبر و حوصله عمل و با يكى از بستگان نزديك مشورت كنيد ، حتما حتما موفقيت همراه شماست . 2 - او ممكن است بر اثر پيشآمدى از شما دور شود ، در اين صورت افسرده مىشوى ، بهطورىكه نمىدانى ناراحتى خود را با چه كسى در ميان بگذارى ، در اين حالت نذر كن و سوره مباركه « الفرقان » آيه 10 تا 50 را با حضور قلب و معنى يك هفته متوالى بخوان كه گشايش حاصل مىشود . 3 - خبرى دريافت مىكنى ، فعلا مسافر نمىآيد ، بيمار به همان وضع به زندگى ادامه مىدهد ، طلاق عملى مىشود ولى براى ازدواج زود است ، مسافرت را توصيه مىكنم و شربت گلاب و نسترن را برايت توصيه مىكنم . 4 - يكى از نزديكان ، از شما سخت رنجيده ، فورى دل او را بدست بياوريد كه بىاندازه مشتاق شماست . 5 - آدمى مهربان ، باصفا و بىآلايش هستى ، سعى كن ، نقاط ضعف ديگران را به رخ آنها نكشى كه هر 5 انگشت يكسان نيست . 6 - بدانكه : هراس برنده از باختن به آن اندازهاى نيست كه بازنده باطنا از برنده شدن دارد ، پس بدان ، تو حتما برنده اصلى هستى و به آرزويت مىرسى . 7 - فكرى كه ديروز در مورد اين نيت نمودهاى ، چندان به صلاح نمىباشد ، بلكه با يكى از عزيزان در اينباره بيشتر به شور و مشورت بپرداز .